ΕΠΑΡΧΙΑ ΣΦΑΚΙΩΝ

H επαρχία Σφακίων βρίσκεται στη νοτιοδυτική άκρη της Κρήτης και βρέχεται από το Λιβυκό πέλαγος. Έχει έκταση 468 τ.χλμ. και πληθυσμό 2.484 κατοίκους είναι δηλαδή πολύ αραιοκατοικημένη. Σ΄αυτήν απλώνονται τα Λευκά Όρη, ή Μαδάρες, με ύψος 2.452μ., καθώς και αρκετοί ορεινοί όγκοι, που κάνουν το έδαφός της δυσπρόσιτο, βραχώδες και απότομο.

Προς το μέρος του Λιβυκού πελάγους σχηματίζεται το φαράγγι της Σαμαριάς, που είναι γνωστό σ΄όλο τον κόσμο για την άγρια ομορφιά του και για το αγρίμι κρι-κρι, που ζει μόνο εκεί. Οι κάτοικοί της επαρχίας Σφακίων ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία.

Η επαρχία Σφακίων αποτελείται από τα εξής χωριά: Ασκύφου, Ίμπρο, Χώρα Σφακίων, Βουβά, Πατσιανό, Κομιτάδες, Σκαλωτή, Φραγκοκάστελο, Βρασκά, Αργουλέ, Ανώπολη, Άγιο Ιωάννη και Αράδαινα.

Τα Σφακιά είναι ένας τόπος άγριος κι απειλητικός. Μα συνάμα όμορφος και γοητευτικός. Είναι ένας τόπος πραγματικά ξεχασμένος από τον χρόνο. Κι όχι μόνο στην όψη της αγριεμένης φύσης και των παλιών μα καλοδιατηρημένων οικισμών, αλλά κυρίως στην νοοτροπία των ανθρώπων. Οι Σφακιανοί παραμένουν αυθεντικοί λεβέντες Κρητικοί, όπως συνηθίζουμε να λέμε και πάντα ετοιμοπόλεμοι…

Tο όνομα Σφακιά προέρχεται από την λέξη "σφαξ" που σημαίνει χάσμα της γης, φαράγγι. Χάρη στην γενναιότητα των κατοίκων και στην γεωγραφική τους θέση τα Σφακιά παρέμειναν αδούλωτα για πολύ καιρό. Έτσι είχαν την δυνατότητα στην διάρκεια της Τουρκοκρατίας να ασχοληθούν με τις θαλάσσιες μεταφορές, το εμπόριο αλλά και την πειρατεία. Όλος όμως ο πλούτος που είχε μαζευτεί και τα σπίτια που είχαν φτιάξει κάηκαν και λεηλατήθηκαν το 1770 μετά την επανάσταση του Δασκαλογιάννη, αλλά και την επανάσταση του 1821. Οι Σφακιανοί θεωρούνται γνήσιοι απόγονοι των Δωριέων.

Τα Σφακιά έχουν τη δική τους θέση στην ελληνική ιστορία, χάρη στους αγώνες των κατοίκων τους κατά των Τούρκων. Σχεδόν έμειναν απάτητα από τους λογής λογής κατακτητές της Κρήτης, γιατί η παλικαριά των κατοίκων τους και η διαμόρφωση του εδάφους τα έκαναν απόρθητα φρούρια. Τόσο κατά την Επανάσταση του 1821 όσο και κατά τις κρητικές επαναστάσεις ήταν ένα από τα κέντρα εξόρμησης των αγωνιστών. Οι Σφακιανοί ήταν οι μόνοι Κρητικοί που ασχολήθηκαν με τις θαλάσσιες μεταφορές και το εμπόριο την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Χάρη στη γεωγραφική θέση της περιοχής και κυρίως στην γενναιότητα που διακατείχε ανέκαθεν τους Σφακιανούς, παρόλο και έγιναν κέντρο επαναστάσεων και αιματηρών συγκρούσεων, έμειναν αδούλωτοι. Τα Σφακιά είναι η μοναδική περιοχή που δεν τόλμησε να πατήσει Τούρκος. Χαρακτηριστικό στοιχείο του πλούτου των Σφακιανών είναι τα όμορφα πέτρινα μονώροφα και διώροφα σπίτια, τα οποία αριθμούν 3-4 εκατονταετηρίδες ζωής, και έχουν κλειστές αυλές και μικρά παράθυρα. Οι Σφακιανοί έχουν μια ιδιαίτερη κουλτούρα Είναι προσκολλημένοι στα πατροπαράδοτα ήθη κι έθιμα, κι αρνούνται να ακολουθήσουν την «εξέλιξη του πολιτισμού». Είναι περήφανοι άνθρωποι και κουβαλάνε ακόμη πολλές δεισιδαιμονίες. Δεν είναι τυχαίο ότι στην περιοχή τους άνθισε περισσότερο από οποιαδήποτε αλλού η «βεντέτα», δηλαδή η αυτοδικία και η αντεκδίκηση. Ακόμη και σήμερα υπάρχει η βεντέτα σε μικρότερο βέβαια βαθμό. Κατά την παραμονή σας στα Σφακιά αξίζει να επισκεφθείτε το φρούριο του 15ου - 16ου αιώνα, το οποίο λεγόταν Sfacia ή Sfachia και από αυτό λέγετε ότι πήρε το όνομά της η περιοχή. Επίσης, αξίζει να προσκυνήσετε στο μοναστήρι της Παναγιάς Θυμιανής, γνωστό από τις λαϊκές συνελεύσεις που γίνονταν εκεί την εποχή της Τουρκοκρατίας. Τέλος, αξίζει να δείτε τη σπηλιά του Δασκαλογιάννη, όπου λειτουργούσε το νομισματοκοπείο στα χρόνια της Επανάστασης, η οποία όμως προσεγγίζεται μόνο με καΐκι.

 

Φαγητά που μπορεί ν’ απολαύσει κανείς στα Σφακιά είναι το τσιγαριαστό αρνί, το σύγκλινο, το αρνί με το γιαούρτι και βεβαίως οι Σφακιανές πίτες.

<<ΠΙΣΩ